Əsəd Bəy

Qafqazın on iki sirri

Bakı neft milyonçusunun xəstə oğlu atasının izni ilə süd qardaşı Əli bəylə birlikdə yay tətilini onların kəndində — Qafqazın uzaq bir dağ aulunda keçirməyə gedir. Yeniyetmələr qoca bir xədimin müşayiəti ilə qədim bir dünyaya, cəngavərliyin hakimiyyətdən, şairliyin zadəganlıqdan üstün tutulduğu dağlar diyarı Dağıstana yola düşürlər…
Bu, Əsəd Bəyin ikinci kitabıdır. İngilis dilində ilk dəfə 1931-ci ildə çap olunmuş əsərdə müəllif öz gördüklərinə və Şərq təsəvvürlərinə əsaslanaraq Qafqazın nəhəng mənzərəsini yaradır, onun xalqları və adət-ənənələri haqqında geniş məlumat verir. Bəzən, hətta elmi dəqiqliyi iddia etməsə də, təsirli bir dillə bu diyarın nəinki on iki sirrini, min bir sirrini də açır. Tez-tez təxəyyülünün gücü ilə, qəlbinin və ruhunun cazibəsi ilə ömründən keçən günlərini canlandırır, bir vaxt uşaq kimi yaşadıqlarını, sevdiklərini səhifələrə köçürür, zəngin bədii detallarla oxucu marağını əsir edən etnoqrafik “yol xəritələri” cızır.
279 yazdırılmış sayfalar
Telif hakkı sahibi
Qanun Nəşriyyatı

İzlenimler

    Zaur Mirzayevbir izlenim paylaşıldı4 yıl önce
    👍Okumaya değer
    💡Çok Şey Öğrendim
    🎯Değer

    Çox maraqlıdır.Özüm üçün çox sayda məlumat öyrənmiş oldum.Növbəti kitabı da Qafqaz haqqında oxuyacam.

    Lacivərd Məmmədovabir izlenim paylaşıldı3 yıl önce
    👍Okumaya değer
    💡Çok Şey Öğrendim
    🎯Değer
    🌴Plaj Kitabı

    Kitaba xaricilərin verdiyi qiyməti görəndən sonra aşağı qiymətləndirmək qeyri-mümkündür. Romantik damarım tutub, amma "sevgi" bölməsini hamısından çox bəyəndim. Buraların sevgisi, qafqaz kişisinin xanımına hörməti, qayğısı bir ayrıdır. Deyir, qərbli bunu başa düşməz. Heç düşməsin də. Qafqazın igidliyi, cəsurluğu, qanunu- "qafqaz kodeksi" deyək, özünəməxsus incəliyi gözəl təsvir edilib. Bu tip kitabları çox sevirəm. Bizim haqqımızda olan kitabları. Yeganə bəyənmədiyim kitabın çox uzun gəlməsi, ağır oxunması oldu. Kiçik həcminə baxmayaraq, #birnəfəsə oxumaq olmurdu.

    Akram Alishovbir izlenim paylaşıldıgeçen yıl
    👍Okumaya değer
    💡Çok Şey Öğrendim

Alıntılar

    Vusala Mammadovaalıntı yaptıgeçen yıl
    Bu qoca xidmətçi xədim idi, cavanlığında İranın harasındasa kişiliyini itirmişdi, deyəsən, elə o vaxtdan da nağıl xəzinəsinə dönmüşdü, dərin mühakimələri vardı, noğul-nabatı çox sevirdi. Atam on beş il qabaq onu haradansa tapıb gətirmişdi, o vaxtdan bəri həm kişi işlərini, həm də qadın işlərini görürdü. Bu keyfiyyətlərini özü də bilir, bununla qürur duyurdu.

    “Allah-taala, – xədim sözünə belə başlayardı, – yeri yaradanda o, dənizin üzü kimi hamar və düz idi. Yer üzərində cürbəcür məxluqlar vardı: insanlar, heyvanlar, ruhlar, əzablar, bir də xəstəliklər. Adil Allah bunları yaradandan sonra fikirləşdi ki, yeri çox hamar və düz yaradıb, ona görə də qərara gəldi ki, səxavət göstərib hər torpağa dağlar, təpələr də versin. Odur ki, dağları, təpələri kisəsinə yığıb onları ədalətlə yer üzünə paylamağa başladı. Əzab və xəstəliklərin sahibi Şeytan isə istəmirdi ki, insan bunlara sahib çıxsın. Allah Xəzər dənizi ilə Qara dənizin üstündən keçəndə Şeytan kisənin ağzını açır, kisədəki bütün dağlar bu iki dənizin arasındakı düzənliyə səpilir. Dağlar diyarı Qafqaz belə yaranır. Amma Dünyanın Sahibi yaman qəzəblənmişdi. “Ey, Şər! – O deyir. – Sən mənim yaratdıqlarımın ən məkrlisi və mənim birinci səhvimsən. Ona görə də cəza olaraq sənə bu dağlara gəlməyi qadağan edirəm. Bu dağlarda insanlar və heyvanlar məskən salacaq, amma sən, sənin qulluqçuların olan əzablar və xəstəliklər bu torpağa gərək ayaq basmasın. Bu dağlar arasındakı həyat sizsiz də çox ağır olacaq”.

    Adil və Rəhmli Allah belə dedi, belə də oldu. Əzab və xəstəliklər düzənliklərdə, bağlarda, həyatın asan olduğu yerlərdə məskən saldı. Cəsurlar və kübarlar isə uca dağlarda, şərin, azar-bezarın olmadığı yerlərdə qaldılar”.
    Rafael İlhamoglualıntı yaptı5 ay önce
    Əbdülhəmidin hərəmxanasına, Şahın “Gül Sarayı”na və ya Dağıstan şamxalının (“şamxal” hökmdar tituludur – tərc.) qalasına təzə qız gətiriləndə onlardan da qabaq qızı ətir ustasının yanına gətirirdilər. Bu kişi yeganə adam idi ki, ona qızla təkbətək qalmağa izin verirdilər. Ətir ustası qızın əslini-nəcabətini soruşur, adətlərini, tərbiyəsini öyrənir, rəqs etdirir, yeməyinə, mahnı oxumağına diqqət edirdi, hər tərəfini gözdən keçirir, daha neçə-neçə sual verirdi. Sonra qaşlarını bərk-bərk çatıb qayğılı halda uzaqlaşır, öz hücrəsinə çəkilirdi.

    Usta beləcə oturub işləyir, bəzən də bir neçə damcı xoş qoxulu ətir düzəltmək üçün həftələrlə çalışırdı. Gərək bu ətir o qızı bundan sonra hamıdan, bütün qadınlardan fərqləndirəydi. Ətir ustasının fikrincə, ya da ətriyyat qaydalarına əsasən, həmin ətir o qadının gizli xüsusiyyətlərini üzə çıxarmalı, fiziki məziyyətlərini tamamlamalı, nöqsanını gizlətməli idi. Məsələn, barbar ləzgi qızına kobud və kəskin qoxulu ətir, mədəni, əsil-nəcabətli şahzadə qıza yumşaq, xoş qoxulu ətir, ya da incəliyinə, zərifliyinə görə güclü ətir vurulmalı idi.
    Tural Niftaliyevalıntı yaptı10 ay önce
    üzərində latınca yazılar, cəngavər, qartal və gerb təsvir olunur. Yazılarda deyilir: “Genua Vivat Stephan» (təxminən “Yaşasın Stefan!”), “Vivat Husar, Souvenir” (“Yaşasın Qusar! Hədiyyə”), hətta “Solingen” (Zolingen – Almaniyada qədim şəhər, burada xəncər, ülgüc tiyələri, bıçaqlar düzəldilirdi – tərc.).

Kitap raflarında

fb2epub
Dosyalarınızı sürükleyin ve bırakın (bir kerede en fazla 5 tane)